Eugenio García Amor foi a miña escoperta deste día. O abrir a primeira páxina da revista Estría, no seu primeiro número de 1950, atopeime con el nestas palabras:
Cada palabra desta presentación invitoume a pensar, a imaxinar, a descubrir este Eugenio. Non son palabras convencionáis nin ditas como xeneralidades. Mesmo o adxetivo ‘bueno’ parece que o autor mo está dicindo despois de probar un anaco de pan.
Non sei nada de Eugenio García Amor pero non creo que sexa unha casualidade atoparme cun lugués na biblioteca do Colegio Español de San José, neste día de sol que empeza a quecer os campos e os pinos da romana villa Carpegna.
Non sei nada porque levo demasiados anos lonxe de Galicia e porque moitas veces non saimos a recorrer camiños novos. Eu saín hoxe e atopeime con este paisano. Pra min, estaba ante min, un xoven de 22 anos protexido polo seu sorriso. O verbo ‘parapetar’ sorprendeume tamén. Intríganme moito, destas 3 liñas, as duas accións que o autor lle atribúe: parapeta e “quisiera morirse”. Un sorriso, unha ‘sonrisa fácil’, non parece unha grande defensa, nin un balado moi alto. Agora ben, a palabra parapetar non me deixa lugar a dubidas. Fala dunha forza que protexe a exactitude testán que, paradóxicamente, necesita dese escudo, do fácil sorriso que nin contaxia nin irrompe como gargallada.
Mais, se moito me di a primeira acción, máis me sorprende a última: quisiera morirse, non so, reforzado polo adverbio pronto. ¿Tan mal estaba?¿Que levaba a un ‘joven bueno’ a querer a morte axiña? Quedoume todo sen respostas mentres pasaba a folla e atopábame co primeiro verso deste primeiro cuaderno Estría de poesía na Roma do 1950.
Morte e risa, aparecen novamente. Mais non parece a poesía dun xoven. Con 22 anos xa tivo ocasión de madurar coas ausencias. “Horizonte muerto” e “ojos cansados”. Ollos que traballan cos terróns, co esforzo de intentar deixar o campo das horas, do tempo, ben traballado, listo para o que tería que brotar, sen outras herbas. Horizontes mortos cando o imaxino na edade de ir máis aló de calquer horizonte, traspasados os da nosa terra ata chegar por novos camiños a estes azuis intensos.
A morte è a do horizonte, as risas están fora e chorrean. Monocorde, sen variacións pero tamén cun so corazón, onde os diversos homes perden o peculiar e a risa os fai iguais. Igualdade que è uniformidade e pérdida.
Romperse, afondar, neno na noite, demasiado xoven pra morrer tan axiña. Ese afondar e quedar no fondo do rego, na recta e espacio duns brazos. As mans non sangran pola legoña e o continuo roce mais polo vacío. A dor, nese valeiro espacio das máns. A caída, no quente berce duns brazos. Coma a semente que cae, cun peso que faise abandono e confianza, morre, entrégase pra calmala sua sede de romperse e o sangrante vacío. Eu creo que ese era o seu querer morrer. Un depositar e depositarse na calor duns brazos non pra escapar da vida se non pra curala, facela xerminar.
Imaxínome este xoven bo, nunha habitación do palacio Altemps, antes da inauguración do novo colexio en via di Torre Rossa. Onde agora está sempre morrendo o xoven Gálata, el viviu. Veu a Roma a estudiar e, durante varios anos a cidade atacaría o seu parapeto da sua sonrisa para asaltar a sua alma, exactamente tozuda. Aquí escribiu da madureza da ausencia, dos libros que acribillan pero tamén de ese rego quente onde enterrar os evidentes e doridos vacíos pra que algo novo naza.
Cando volvo a casa o final da xornada de traballo busco noticias sobre Eugenio García Amor. Abro a páxina co seu nome e aparéceseme, efectivamente, parapetado nun sorriso fácil, mais dunha persoa que leva vivindo 96 anos coma un xoven bo que quere morrer axiña, cos ollos cansados de quitar terróns as horas.